zoo11Dziś między innymi oglądaliśmy Willę pod Zwariowaną Gwiazdą. Mieszkał w niej Jan Żabiński wraz z żoną Antonią.

Jan Żabiński to zoolog, fizjolog, organizator i dyrektor Ogrodu Zoologicznego w Warszawie. W 1929 roku rozpoczęła się jego największa życiowa przygoda. Po zmarłym Wenantym Burdzińskim przejął posadę dyrektora warszawskiego zoo. Pod jego zarządem ogród odnotował duże sukcesy, m.in. udało się rozmnożyć słonie (narodzona w Warszawie Tuzinka była dwunastym słoniem, który przyszedł na świat w niewoli na całym świecie) i karakale.

Warszawskie ZOO zostało w pierwszych dniach września 1939 roku zbombardowane przez niemiecką artylerię. Wiele zwierząt nie przeżyło ataku, część uciekła z klatek i została zastrzelona. Obawiano się, że drapieżniki mogą stanowić zagrożenie dla ludności Warszawy. Pozostałe przy życiu zwierzęta miały trafić do ogrodów zoologicznych w III Rzes

Jan i Antonina Żabińscy wykorzystali puste pomieszczenia dla zwierząt i piwnice willi znajdującej się na terenie ogrodu zoologicznego do ukrywania osób zagrożonych likwidacją w okupacyjnej rzeczywistości, głównie Żydów, których potajemnie przewożono z warszawskiego getta. Jan dostawał się tam pod pozorem wywożenia odpadków, którymi karmił hodowane na terenie zoo świnie.

Jan podkreślał, że prawdziwą bohaterką była jego żona. To na barkach Antoniny spoczywało zajmowanie się ukrywanymi ludźmi aż do wyrobienia im fałszywych aryjskich dokumentów. Przez willę Żabińskich przewinęło się według różnych rachunków kilkudziesięciu Żydów

Małżeństwo Żabińskich za swoją działalność podczas II wojny światowej otrzymali tytuł Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Żabiński jako żołnierz Armii Krajowej wziął udział w randze porucznika w Powstaniu Warszawskim. Walczył w rejonie Śródmieście Północ. Został ciężko ranny i dostał się do niemieckiej niewoli. Do końca wojny przebywał w oflagu. Po powrocie z niewoli zajął się odbudową warszawskiego zoo. Poświęcił się również ratowaniu żubrów, których populacja po wojnie wynosiła zaledwie 44 sztuki.

Do końca życia zajmował się popularyzacją nauki. Czynił to na antenie Polskiego Radia, za co otrzymał Złoty Mikrofon oraz w licznych publikacjach, których liczba przekracza 60. Zmarł cztery lata po swojej żonie, 26 lipca 1974.

Na ekranach kin niedawno gościł hollywoodzki film "Azyl", który opowiada historię Jana i Antoniny Żabińskich.


r

l sp

logo

 STALE

WSPÓŁPRACUJEMY:

logo LS

Fundacja Dzielo Nowego Tysiaclecia

mw-logo